Een mentale handicap hebben en op de boerderij mogen meehelpen. Schoolmoe of gestresseerd en op rust komen op het platteland. Familiale land- en tuinbouwbedrijven bieden daar kans toe. Een enorme meerwaarde voor het welzijnswerk. Met Vlaamse en Europese steun wil de provincie Oost-Vlaanderen deze “groene zorg” op gang trekken. De Landelijke Gilden en Steunpunt Welzijn sloegen de handen in elkaar. Zij geloven sterk in de mogelijkheden van “zorgboerderijen” en willen daarbij welzijnsdiensten, land- én tuinbouwers ondersteunen.
Van oudsher is er bij land- en tuinbouwersgezinnen de traditie om zwakkeren (van de eigen familie of uit de wijdere omgeving) op te vangen en zinvolle besteding te geven op het bedrijf of in het huishoudelijk werk. Ook vandaag gebeurt dit nog in veel landbouwersgezinnen op spontane en vanzelfsprekende wijze.
Waar het in het verleden veelal ging om opvang van zorgbehoevenden die niet in een instelling leven en uit de onmiddellijke omgeving van de landbouwer komen, groeit de laatste jaren een tendens tot samenwerking tussen landbouwersgezinnen en zorginstellingen.
Waarom is “groene zorg” zo aantrekkelijk? Veel heeft te maken met de typische kenmerken van familiale land- en tuinbouwbedrijven:
de natuurlijke omgeving, de rust, het zelf zorg dragen voor planten en dieren, de niet-medische sfeer, de duidelijke structuur en het vaste leefritme, de soberheid en nuchterheid die menig land- en tuinbouwersgezin kenmerkt.
Voordelen
Zowel bij verzorgingsinstellingen als bij land- en tuinbouwers leeft er belangstelling om mensen met minder mogelijkheden op te vangen op land- en tuinbouwbedrijven. Die opvang kan heel verscheiden vormen aannemen.
Enkele voorbeelden van zorgvormen die vandaag reeds bestaan:
- Af en toe verblijft een jongere uit een instelling voor bijzondere jeugdzorg gedurende een ganse week op het bedrijf.
- Op een vaste dag in de week komt een licht mentaal gehandicapte persoon een handje toesteken op het bedrijf.
- Mensen die uit het drukke leven van elke dag willen stappen kunnen even op adem komen.
- Een boer stelt zijn ruimte ter beschikking voor paardentherapie met matig mentaal gehandicapten.
- Het bedrijf werkt mee in een pedagogisch land- en tuinbouwproject voor jongeren die schoolmoe zijn.
- Een landbouwersgezin biedt een thuis aan een oudere plattelandsbewoner.
- Minderjarigen met opvoedingsproblemen werken en leven mee op het land- en tuinbouwbedrijf.
Het loont werkelijk de moeite om dit soort kansen te creëren. De jongere in de bijzondere jeugdzorg, de persoon met een handicap of andere welzijnsnood… zij ervaren ‘groene zorg’ als bijzonder zinvol en deze komt dan ook hun persoonlijke situatie sterk ten goede.
Steun
Daarover is iedereen het eens. Dat groene zorg op nog niet grotere schaal plaats vindt heeft met veelal praktische problemen te maken.
Zo is de samenwerking tussen de wereld van land- en tuinbouwers en deze van welzijnsinstellingen niet vanzelfsprekend. De boer en de welzijnswerker, zij kennen elkaar niet.
Waar vindt een welzijnsdienst boeren en tuinbouwers die wat voelen voor groene zorg? En waar vinden dezen organisaties waarmee ze afspraken kunnen maken?
Het feit dat er heel wat uiteenlopende zorgbehoeften zijn (een demente bejaarde en een jongere uit de bijzondere jeugdzorg, een fysiek gehandicapte,… allemaal verschillend!) maakt het niet zo gemakkelijk voor een land- of tuinbouwer om een beslissing te nemen. Omgekeerd heeft elk land- of tuinbouwbedrijf eigen specifieke mogelijkheden. Zo biedt een melkveebedrijf helemaal andere zorgtaken als een bedrijf met paarden of akkerbouw, is de gezinssamenstelling van de boer niet zonder belang, enz.
Vanuit de Vlaamse landbouwwereld is vooral het Innovatiesteunpunt voor landbouw en platteland van de Boerenbond actief begaan met deze zaak. Dat is niet zo vreemd. De hedendaagse land- en tuinbouwer heeft alles te winnen bij diversificatie. Denk hier o.m. ook aan plattelandstoerisme, landschapsontwikkeling,…
Ook van overheidswege (minister Dua) is er belangstelling. Zo wordt gewerkt aan een regeling om de kosten van de boer toch enigszins tegemoet te komen.
Wat gebeurt nu in Oost-Vlaanderen?
Het is belangrijk dat boeren, tuinbouwers én welzijnsdiensten een aanspreekpunt, een steunpunt krijgen. Wie interesse heeft, informatie wil, specifieke vragen heeft… moet hier terecht kunnen. Tevens zal bijgedragen worden tot de verdere uitbreiding van “groene zorg”, wat alleen maar kan door de wereld van “welzijn” en “landbouw” met elkaar beter kennis te laten maken.
Nu reeds kunnen geïnteresseerde zorginstellingen, land- en tuinbouwers zich kenbaar maken.
- Land- en tuinbouwers:
Ben je zelf als land- of tuinbouwersgezin bezig met enige vorm van zorgopvang op het bedrijf (hoe beperkt ook)?
Heb je een voorzichtige belangstelling om aan zorgopvang te doen op jouw bedrijf?
Ken je land- of tuinbouwers die zorgopvang organiseren of daar belangstelling voor zouden hebben?
- Welzijns- en gezondheidsinstellingen:
Kan je ‘groene zorg’ goed gebruiken voor je doelgroep?
Voor contact : zie http://groenezorg-ovl.welzijn.net |
Van de redactie
