Brief uit Sevilla

15 maart 2004.

Beste,

Vandaag weten we heel juist hoeveel Noord-Amerikaanse soldaten er sneuvelen in de onwettige bezetting van Irak. Daar zorgt CNN voor. Dag in, dag uit krijgen we daar exacte cijfers over. Maar hoeveel Iraakse mensen zijn er gevallen onder het Noord-Amerikaans en Engels vuur? Daar hebben we het raden naar. Een mensenleven eindigt even tragisch als het gaat om een jonge neger of chicano die naar het front moet, in een oorlog die hij niet gevraagd heeft. Maar een Iraakse man, vrouw of kind verliest niet alleen het leven, die verliest ook het mede-leven. Uit de beeldbuis, uit het hart, kan je vandaag wel zeggen. De plaatselijke bevolking, hun noden, hun zorgen, hun verdriet - maar ook hun hoop, hun strijd, hun geschiedenis - worden eerst onzichtbaar gemaakt en nadien is het veel eenvoudiger om met hen te doen wat de grootmachten - en hun grote bedrijven en oliemaatschappijen die gretig 'wederopbouwen' - willen.
Het is de grote televisieketens verboden om Noord-Amerikaanse lijken te tonen. Lijken worden getoond als het gaat om Afrikaanse, Aziatische of Latijns-Amerikaanse armen. We zien dagelijks honderden beelden uit heel de wereld en zo denken we dat we de wereld kennen ... maar we zien slechts een tipje van de ijsberg. We zien wat we verwacht worden te zien. Of beter: we zien wat we verwacht worden te denken. Als we beelden van islamieten zien moet daar een rode gevarendriehoek bij: opgepast terroristen! Iraakse burgers zijn vijanden, zijn gevaarlijk, zijn terroristen. Dat ze slachtoffers zijn van een invasie wordt best vergeten. In de officiële geschiedenis krijgen de slachtoffers - de verliezers - de schuld. Iraakse burgers zijn terroristen. Palestijnse jongeren die stenen gooien naar tanks zijn terroristen. Dat zijn de beelden die voorgeselecteerd worden. Voorgekauwd door CNN. Beelden die uit de toon vallen horen daar niet bij. We moefen zo snel mogelijk vergeten dat Irak, een aziatisch land, een van de bakermatten is van onze 'Europese' beschaving. Het is niet toevallig dat de noordamerikaanse soldaten een oogje toededen tijdens de plundering van een van de belangrijkste museums ter wereld in Bagdad. De enorme culturele schatten van Irak zijn een doorn in het oog voor wie liever denkt in het schema van beschaafde vrienden (wij dus) en barbaarse vijanden (de andere).
Miljoenen mensen zagen vanuit hun woonkamer rechtstreeks hoe een vliegtuig de tweede twin tower in New York de grond inboorde op elf september (11-8 voor de media), maar hoeveel mensen herinneren zich dat er net diezelfde dag een verslag van de Wereldvoedselorganizatie meldde dat de armoede in de wereld dagelijks zo'n 35.600 kinderlevens kost? Dat vreselijke nieuws - dat eigenlijk geen 'nieuws' is - verdween volledig uit het zicht door de verschrikkelijke beelden, honderden keren herhaald, die we allemaal kennen. We zagen met afschuw en medeleven de tragische beelden van New York, maar wie zag met afschuw en medeleven de tragische beelden van Kaboel of Bagdad? We leefden mee met de brandweer in Manhattan, maar wie heeft er ooit een brandweerman gezien van Afganistan of Irak? We zagen mensen wenen om hun vermisten in het World Trade Center, maar het verdriet van een iraakse moeder heeft geen mediawaarde.
De televisie geeft ons de illusie dat we de wereld zien zoals die is, omdat we beelden voorgeschoteld krijgen. Maar het zijn beelden die volledig uit hun kontekst gerukt worden. Beelden van 11-S om de invasies van Afganistan en Irak goed te praten. Beelden zonder omkadering, zonder inleiding, zonder geschiedenis, zonder uitleg, kunnen voor alles en nog wat gebruikt worden. En we hoeven niet eens zo ver te gaan als in een van de laatste filmen met Dustin Hofman en Robert de Niro waar een oorlog uitgevonden wordt om een schandaal in het Witte Huis weg te moffelen. Er zijn altijd wel beelden te vinden die goed uitkomen voorde machtigen en hun plannen.

Spanje heeft spijtig genoeg zijn eigen 11-S: de bloedige aanslagen in Madrid op 11 maart (11-M voor de media). Tweehonderd pendelaars vonden de dood in hun trein naar het werk of school, meer dan 1.400 gekwetsten. Verschrikkelijk nieuws dat ons hier in Spanje geweldig aangegrepen heeft. In Sevilla stapten meer dan honderdduizend mensen in stilte onder de pletsende regen, en miljoenen mensen in heel Spanje, in een indrukwekkend eerbetoon voor het leven.
Het is nog niet geweten wie de 13 rugzakken .met bommen in de treinen gelegd heeft: Al Qaeda of ETA, maar de bevolking van Spanje heeft de weerslag heel diep gevoeld. Duizenden stemmen leggen een mogelijk verband tussen de deelname van de regering van Aznar in de oorlog van Irak en de aanslagen in Madrid. Hier in Sevilla kleven er kleine etiketjes in de openbare telefooncellen met zoiets als "Aznar, je hebt je 200 .doden, tevreden?". Terreur is blind geweld dat op geen enkele wijze goed te praten is, maar de band tussen de spaanse deelname aan de invasie in Irak en de bommen in Madrid is waarschijnlijk heel groot.
We vreesden het ergste: een ruk naar rechts in de verkiezingen van 14 maart, met nog meer ellende voor vreemdelingen en 'onwettigen' die hier het leven komen zoeken en met bittere relaties tussen Basken en andere gemeenschappen. Het is anders uitgedraaid. Er kwamen zo'n 8 pércent méér mensen stemmen dan in het jaar 2000, met een duidelijke eis om verandering in binnenlandse en buitenlandse politiek. Spanje eist vrede.
Vrede en mensenrechten kunnen niet met wapens gebouwd worden. Wat in één dag neergekogeld wordt moet geduldig heropgebouwd worden, steen voor steen.
Lange jaren onderdrukkende relaties met de Arabische wereld kunnen niet zomaar meteen ongedaan gemaakt worden, maar we kunnen er beter vandaag aan beginnen dan nog meer olie op het vuur van haat en geweld te gieten. Ons werk voor mensenrechten is een geduldwerk, maar vandaag eens te meer nodig. Ik ben heel blij dat ik de kans heb, net als vorig jaar, een drietal maanden hard bij te studeren in de universiteit Pablo de Olavide, in Sevilla, om vanaf eind maart weer voort te werken in Queretaro. Hartelijk dank voor alle jullie steun!
Frans Limpens

Reageer: flimpens@hotmail.com

Een steuntje voor het Mexicaans mensenrechtenwerk van Frans Limpens kan op 001 077212884 (van Frans Limpens, Goudbloemstraat 53, 9300 Aalst)
Fiscale attesten zijn mogelijk voor stortingen vanaf 30 Euro op 000 0117118 39 Broederlijk Delen, Huidevettersstraat 165, 1000 Brussel met vermelding MEX 10007 MENSENRECHTENEDUCATIE FRLIMPENS ATTEST.