In Aalst lichtte het basisonderwijs zichzelf door vorig jaar (1). Meer bepaald de praktijk op gebied van achterstelling en leerachterstand kreeg alle aandacht. Dat gaat dan over zorghandelingsplannen, schoolrekeningen, taalarmoede… maar ook gezondheid&ziekte duiken op allerlei manieren op.
In 1905 zullen schooldirecteurs wel wat anders te melden gehad hebben over de gezondheidstoestand en allicht is er binnen weer eens 100 jaar verder ook een hele evolutie. De vaststellingen van de ondervraagde Aalsterse scholen en ook een aantal sociale organisaties en ouders zijn het in elk geval waard om er alle aandacht aan te schenken.
Kindermishandeling krijgt in de media de passende aandacht, maar veel talrijker zijn de kinderen die emotioneel verwaarloosd worden. Dat stelt zelfs de EHBO-post op zomerkampen vast. ‘Het is opvallend hoeveel kinderen hunkeren naar genegenheid, een aanraking,… wat zich bijv. uit in opzettelijk vallen om verzorgd te worden.’
Sommige kinderen krijgen thuis niet de nodige medische verzorging, ze blijven met een lopende neus lopen, de nodige nachtrust wordt niet gerespecteerd… Een directeur: ‘In plaats van mishandeling moet men vaak veeleer spreken van verwaarlozing. Zo bijv. het gebrek aan kordaat optreden bij besmettelijke ziekten, vaak ook bij luizen en schurft. Dit is dan een zaak voor de school of het CLB.’
Kine enkel voor volwassenen? Niet waar, vindt een moeder wiens dochter goed geholpen werd. ‘Kinesisten kunnen veel doen tegen depressies. Zij kunnen de druk wegnemen in het hoofd van kinderen’. Een ander kind (loopt slecht) werd doorverwezen naar een kinesist; het werd rustiger werd en herwon zijn fierheid, waar het tevoren beschaamd en agressief was.
Is het bij 0-3-jarigen alleen maar zaak voor Kind&Gezin om voeding, gewicht,… en andere fysiek-traditionele indicatoren te controleren? Kleuterleidsters merken op dat er al heel wat verschillen zijn bij de instap van de jonge kleuters, zodat zelfs al heus van taalachterstand kan gesproken worden. En dat niet alleen bij allochtone kleuters!
‘De leeftijd van 0 tot 3 jaar is reeds zeer belangrijk en krijgt te weinig aandacht. Het begint niet met het zindelijk worden van een kind, in de eerste levensjaren heeft het kind mogelijks al een niet meer in te lopen achterstand opgelopen.’
Aangehaald wordt dat er ouders zijn die ‘het gewoon gemakkelijk en OK vinden als hun kind slaapt en rustig ligt, zonder dat ze beseffen hoe belangrijk het is om actief bezig te zijn met hun baby. Ze laten het liggen, het kind krijgt minder prikkels dan zou moeten, het geraakt achterop tegenover zijn leeftijdsgenoten.’
‘Kind en Gezin kan niet alert genoeg zijn.’ Positief wordt genoemd dat deze organisatie snel doorverwijst en luiers en voeding meebrengt bij noodsituaties.
Kinderen die revalidatie nodig hebben moeten vaak lange wachtlijsten voor lief nemen (6 tot 12 of zelfs 15 maanden. Voor een uiteindelijke therapie na het onderzoek, wacht men gemiddeld nog eens 3 à 6 maand.
Er zijn ook ouders die afknappen op de kostprijs, waardoor het kind niet de zorgen ontvangt die het nochtans nodig heeft.
Als er een uitzending op TV geweest is over een problematiek (bijv. autisme, ADHD), stijgt het aantal aanmeldingen in de revalidatiecentra significant. Men herkent zijn kind in wat er getoond werd. Men wordt alerter voor signalen en is beter in staat om deze signalen te herkennen.
Stress bij kinderen? Een sociale dienst: ‘Stress is een probleem van de tijd waar ook kinderen mee geconfronteerd worden. ’s Morgens snel de pyjama uit, zich wassen, tandenpoetsen, boekentas nemen en snel weg… Dit kan ook bij kinderen reeds kwalijke gevolgen hebben. Laat kinderen eens stampen en hun agressie uiten. Kinderen zitten soms met hun gevoelens in de knoop.’ Een andere situatie: ‘Een kind kon zich niet goed proper maken nadat het naar WC gegaan was. Uiteindelijk bleek stress de oorzaak te zijn.’
ADHD (hyperkinesie) wordt terecht niet meer ontkend als probleem. Dat was vroeger ooit wel anders. Maar overdrijft men niet? ‘Het etiket ‘ADHD’ wordt te snel opgekleefd,’ zeggen velen binnen én buiten het onderwijs. De gewenning aan ADHD heeft ook negatieve gevolgen. Zo gebeurt het dat leerkrachten zelf voorstellen om Rilatine te nemen, waarmee zij zich op glad ijs begeven. ‘Het gevaar bestaat dat men van deze medicatie teveel heil verwacht,’ zegt een dokter nog.
Over problematieken zoals ADHD is er zowel in de scholen als bij de ouders meer informatie nodig.
Een en ander kost ook geld. Een moeder: ‘Rilatine is nog betaalbaar, maar nu is er een nieuw product op de markt dat 70 EUR/doosje kost. Dat is duur!’
Bij afwezigheden komt het medisch attest op de proppen. Meerdere schooldirecteurs brengen in dat de school in feite machteloos staat als een afwezigheid gedekt wordt met een medisch attest. De spijbelflyeractie aan de Aalsterse schoolpoort (een initiatief vanuit een breed samenwerkingsverband onder impuls van het RWO ARA (Regionaal Welzijnsoverleg Arrondissement Aalst) tegen onwettige afwezigheden wordt positief geëvalueerd. Er wordt voorgesteld om deze folder ook te verspreiden bij onder meer huisartsen van buiten Aalst, omdat er in Aalst veel kinderen van omliggende gemeenten schoollopen.
In welke school duikt het luizenprobleem niet op? Het luizenprobleem is op zich geen probleem van kansarme kinderen, maar men beseft te weinig – zo meldt een externe organisatie - dat de aankopen van de verzorgingsproducten veel geld kosten. Zo komt men tegen dat ouders bijv. kiezen voor het kaalscheren (de goedkoopste oplossing) maar dit heeft dan vrijwel zeker pesten als gevolg.
In een school wordt aan de ouders informatie gegeven over goedkope maar toch degelijke methodes (zoals de natkam-methode waarvoor een balsem kan gebruikt worden die men voor nog geen 4 EUR in het grootwarenhuis kan vinden). Ook Paraspray wordt aangeraden; dit gebruik gaat wat vlugger.
Er wordt aan huis aan de ouders getoond hoe het werkt.
De informatie aan de ouders wordt uiterst eenvoudig gehouden.
En nog dit:
- ‘De tandarts vormt een grote hap in het gezinsbudget van laagbemiddelde gezinnen.’
- Is een kind ziek, tsja. Maar als de meester of juf ziek valt, is het een ramp. ‘Ziekte van leerkrachten betekent een extra moeilijkheid voor de scholen, die ook weegt op het zorgbeleid. Er is slechts vervanging mogelijk na 10 dagen. Ondertussen is het behelpen.’
(1) LOP Basisonderwijs Aalst, Omgevingsanalyse ‘Achterstelling – leerachterstand’. (186pp.)
Bevraging van scholen en externe organisaties. Uitvoering Steunpunt Welzijn vzw, Peter Dauwe, in opdracht van het Lokaal Overlegplatform (LOP).
Inlichtingen: 0473-93 89 30, fadime.kose@ond.vlaanderen.be of fvanvolsem@yucom.be
P.D. |
Van de redactie
