4 vragen, 1 uitroepingsteken

Hoe gezond ben jij?

Vooraf: Minister van Welzijn Inge Vervotte wil meer investeren in “welzijn”. Want : van de 65-plussers (die dan nog gemiddeld 18 jaar voor de boeg hebben, mannen 78, vrouwen 85 jaar), wordt de helft stelselmatig zorgbehoevend. Die helft zien we minder, de ‘krasse’ ouderen vallen uiteraard meer op. Dat blijkt uit de gezondheidsindicatoren van de Vlaamse Gemeenschap voor de periode 2001-2002. ‘De belangrijkste vaststelling, zegt Dr. Peter Hooft van de Vlaamse Gezondheidsadministratie, is dat we voor de vergrijzingsberg staan…We moeten nu echt beseffen dat we aan de voet van die immense col staan’ In 2010 zullen de ‘vergrijsden’ 33 % van de bevolking uitmaken.. Vervotte wil dus meer investeren in personeel en infrastructuur.

Onze geneeskunde hoge kwaliteit?

Vergeleken met de rest van de wereld, hebben we een benijdenswaardig kwalitatief gezondheidssysteem. Iedereen kan er gebruik van maken, en het is niet duurder dan elders, alleen meer efficiënt, anders gestructureerd. Maar in die structuur beginnen barsten te komen. De ziekteverzekering zit in het rood, en de ziekenhuisfinanciering moet naar de spoedafdeling Er is overconsumptie, o.m. een gevolg van het financieringstekort . Subsidies en de artsen die het tekort mee moeten helpen betalen worden hervormd in een nieuw systeem dat budgetteert volgens de noden van de behandeling van een patiënt, meer gericht en dus goedkoper. De verzorging vermindert niet, maar is meer risico-gericht. Een blindedarmoperatie houdt minder risico’s in dan een hartoperatie. De hoogste risico’s worden ruimer verzekerd.
Een andere reden waarom de gezondheidszorg moet worden herzien is van communautaire aard. Een patiënt in Brussel en Wallonië kost nog altijd stukken duurder dan in Vlaanderen.

Hoe oud word jij?

Onze levensverwachting is gestegen tot 76 jaar voor mannen en 82 voor vrouwen.,sedert 1990 respectievelijk met 2 en 3 jaar meer.. De vraag is dan wel : hoe ? Want de helft van de 65-plussers wordt gaandeweg zorgbehoevend. Dit lijkt o.m. in tegenspraak met het feit dat we enerzijds ook zeer ongezond leven. Onze geneeskunde moet dus wel zeer goed zijn. We eten en drinken kanker binnen. Wat mag je nu nog wel of niet eten ?. We worden (de helft van de bevolking) te dik door onaangepast (en teveel ?) voedsel, en door te weinig lichaamsbeweging.
Het feit dat we ouder worden wil ook zeggen dat we duurder worden (pensioenlast, geneeskundige kosten… vergrijzing wordt duur…)
Gelukkig gaat niet iedereen als een bolleboos door zijn grijze jaren. De 60-70 plussers zijn nooit zo actief geweest. Over het algemeen gaat het ons allemaal beter dan vroeger wat ziektes betreft. En we zijn er ook gerust in : de geneeskunde weet met alles raad. Misschien ook door dat gevoel worden we verleid tot overconsumptie. En tegelijk, ook daardoor, zijn we de grootste pillenslikkers geworden., zijn we abnormaal depressief, en is zelfdoding één van de eerste dodsoorzaken geworden in de categorie van 30 tot 50 ers (vooral dan vrouwen). De huisarts ziet ons gemiddeld 5 keer per jaar, de specialist 2 keer, en de alternatieve artd zowat 1 keer.
We worden dikker : overgewicht steeg in 10 jaar onrustwekkend. De helft van de mannen is te zwaar, tegenover éénderde van de vrouwen.
Depressiviteit treft 17 % van de Belgen, vooral jongeren en vrouwen (3 x zoveel als mannen), alleenstaande ouders, werklozen en zieken.
We zijn nogal individualistisch geworden, als gevolg van een uitgehold maatschappelijk draagvlak (gezin, relatie… het zijn niet meer zo ’n sterke ruggegraat. Tegelijk is er , gelukkig maar, een netwerk van voorzieningen uitgebouwd, voor een groot stuk ook bemand door vrijwilligers die de professionelen bijstaan. Maar het is hoe dan ook een vrij duur netwerk.

Waaraan overlijd jij

Verkeer, roken (steeds meer vrouwen!- iets minder mannen, maar meer vrouwen- het roken is niet verminderd, niettegenstaande de campagnes), borstkanker en zelfdodingen , dat zijn de voornaamste oorzaken.Vanaf 1998 moest het aantal rokers met 10 % verminderen : niet gelukt (zelfs 7 % meer), Het aantal dodelijke verkeersslachtoffers zou met 20 % verminderen, ook niet gelukt. Borstkankerscreening moet nog doelmatiger verlopen. En wat zelfdodingen betreft : 1.174 in 2002 (tweede hoogste cijfer in Europa), in 2002 nog 1.100 Vlamingen. Professor Hooft: ‘Het is zeker niet de enige oorzaak, maar 20à 3 jaar na een golf van faillissementen stijgt het aantal zelfmoorden . Vervotte denkt aan psychologische begeleiding bij faillissementen.

Slikken wordt verslikken!

Halen we in Europa op sportief vlak geen medailles meer, we halen wel goud als het gaat over het pillen slikken. In cijfers: één op de tien Belgen neemt kalmeer- en slaappillen om stress of slapeloosheid te overwinnen, hoewel schaapjes tellen minder verslavend werkt en ook minder duur is. Bij bejaarden vanaf zeventig gaat het over één derde. Verslaving terzake treedt op na zeven achtereenvolgende dagen. Professor Marc De Meyere (UG) suggereert kleinere dosissen dan de doorsneeverpakkingen van 30 op de markt te brengen. Hij alarmeert ook de huisartsen, waar 30 tot 40 procent van de patiënten eigenlijk langskomen om over hun psychische problemen te praten. België telt 3.000 medische vertegenwoordigers, vijf keer meer dan in Nederland, waar bij de huisarts vragenlijsten terzake kunnen ingevuld worden, wat al een hele stap vooruit betekent. Verontrustend is ook dat peuters en kleuters tot ‘slikken’ verplicht worden. Maar bij de senioren is het een echte verslaving geworden.

W.L.