Opvoedingsondersteuning bittere noodzaak

‘We willen wel, maar we kunnen niet’. Hoeveel ouders zijn er niet, die niet weten hoe ‘het’ moet, met vragen zitten, waar kinderen dreigen geplaatst te worden omdat de ouders nooit geleerd hebben hoe je het doet. ‘Opvoeding’: niet vanzelfsprekend in nogal wat gezinnen die we gemakshalve kansarme kunnen noemen. De roep om opvoedingsondersteuning klinkt steeds luider. In Aalst werd dit najaar nagegaan wat nodig is en welk aanbod er reeds is.

Opvoedingsondersteuning is een bijzondere vorm van kansarmoedebestrijding maar ook van preventie. Het raakt de Rechten van het Kind maar ook de mensenrechten van de ouders. De toekomst van het kind, maar ook de toekomst van de samenleving… beide zijn gebaat met opvoedingsondersteuning. ‘Een harde noodzaak’, zo luidt de ondubbelzinnige samenvatting.

‘Onkunde is dikwijls groter dan onwil. Via verhoging van sociaal, cognitief en cultureel kapitaal kunnen kinderen en gezinnen stappen vooruit zetten en hun kansen vergroten voor de toekomst’, weet vzw ’t Nest uit ervaring.

De Boomgaard – ’t Boompje haalt aan dat de maatschappij steeds veeleisender wordt. ‘Ouders hebben steeds minder tijd om zelf voor de kinderen in te staan, weten ook niet goed meer hoe er best mee om te gaan gezien de veranderde en steeds veranderende eisen vanuit de maatschappij op dit vlak.’

Het Aalsterse OCMW vindt opvoedingsondersteuning een hefboom om kansarmoede (gebrek aan kansenmogelijkheden tot ontplooiing) te doorbreken.

Een zorgcoördinator (Valérie Eemans) stelt vanuit haar functie in het onderwijs vast dat heel wat kinderen die in hun ontwikkeling op de ene of andere manier problemen hebben vaak ook een opvoedingsprobleem hebben.

Alle bevraagde organisaties zijn het erover eens: opvoedingsondersteuning is vandaag heel belangrijk.

Vraag groter dan aanbod

Na onderzoek van het bestaande aanbod blijken er in Aalst meer mogelijkheden dan tot nu toe verondersteld werd, maar de vragen zijn nog groter.

Men zit vaak aan de grenzen van de capaciteit. Vb. CLB’s richten zich eigenlijk vooral op onderwijs maar opvoedingsvragen kunnen er bij komen (als er niet teveel komen). Zo bij meerdere welzijnsdiensten: de know how is er, maar de diensten zijn nu reeds overbevraagd, de hoofdtaak ligt niet bij ‘opvoeding’ maar bijv. integratie naar tewerkstelling, schuldenregeling,enz. Of nog: de begeleidingstermijnen zijn te kort, voor sommige doelgroepen met hoge nood is er geen aanbod…

Schrijnende noden

Volgens de Stedelijke Dienst Welzijn blijven ‘maatschappelijk achtergestelden’ vandaag vaak in de kou staan. Meerdere organisaties specifiëren:
Naast generatiearme gezinnen, allochtonen,vluchtelingen, woonwagenbewoners… moet ook gedacht worden aan jonge cannabisgebruikers, inkomensonzekere alleenstaanden met kinderen met weinig of geen sociaal vangnet, geen zorgdragers in familie of relatieverbanden, ouders met psychiatrische problemen…
Er zijn ouders die net goed genoeg zijn om niet in aanmerking te komen voor een maatregel van Comité voor Bijzondere Jeugdzorg of Jeugdrechtbank en daardoor in de kou blijven staan. Er is nood aan preventie en nazorg na de opheffing van een maatregel van de jeugdrechtbank.

Gestart

Mocht Aalst besluiten om via folders het mogelijke aanbod op gebied van opvoedingsondersteuning beter bekend te maken, dan laat het zich raden dat de wachtlijsten nog langer gaan worden.

Er is dan ook nood aan ernstig gesprek over een gecoördineerde, verdere uitbouw.

Gelukkig is dit gesprek reeds in gang gezet. Het is de verdienste van de Stedelijke Integratiedienst (Schoolopbouwwerk) om werkgroepbesprekingen opgestart te hebben. Hierop zijn tal van organisaties – actief naar kinderen en gezinnen toe – bij betrokken.

In andere plaatsen in het land is reeds sprake van Centra voor Opvoedingsondersteuning (bijv. Sint-Niklaas), opvoedingsondersteuningswinkels (bijv. Genk), INLOOPteams (van Kind&Gezin),…

Opvoedingsondersteuning

Opvoedingsondersteuning bestaat uit een waaier van werkvormen die gericht zijn op het ondersteunen van de opvoedingscompetentie van ouders (of ouderfiguren).
Er wordt hierbij steeds uitgegaan van de realiteit van het leven.
Belangrijke aspecten zijn:
- Opvoeding niet uit handen nemen, maar ouders ondersteunen in hun concrete vragen en moeilijkheden.
- Onderkennen van doelgroepen waar de nood zeer hoog is en het vinden van aangepaste werkvormen om deze doelgroepen effectief te bereiken.
- Zo vroegtijdig mogelijk hulp verlenen en niet wachten tot de problemen reeds geëscaleerd zijn.
- Laagdrempeligheid, toegankelijkheid, optimale bereikbaarheid.
- Ondersteuning kan via informatie, advies, begeleiding, vorming (zowel met ouders als naar intermediairen toe), materialenbank,...

Info:

- vzw De Keerkring, Centrum voor Opvoedingsondersteuning:
Dalstraat 69/7 – 9100 Sint-Niklaas
Tel.: 03/755.00.71 – Fax: 03/777.59.99
vzwdekeerkring@pandora.be

De opvoedingstelefoon Vlaanderen: 070/ 222 330

www.opvoedingstelefoon.be  


- Het verslag van het onderzoek in Aalst kan o.m. bekomen worden bij Steunpunt Welzijn dat zorgde voor de verwerking van de enquêtegegevens (tel. 053/77 44 97 - steunpunt@welzijn.net)

P. Dauwe