De goede oude huisvuilzak heeft afgedaan. Op 1 april (!) 2006 start de afvalophaler I.VL.A., (Intercommunale Vlaamse Ardennen) met een nieuw tariefsysteem. Daar zit een hele redenering achter inzake afvalbeperking, maar… meteen dreigen ook de bestaande correcties voor sociaal zwakkeren tussen het restafval terecht te komen. Wordt de afvalcontainer een sociaal kerkhof?
Oudenaarde en omgeving. De huisvuilzak wordt er afgeschaft in ruil voor een gloednieuw meetsysteem met afvalcontainers. Het afval moet daar drastisch mee omlaag en men maakt zich sterk dat de totale kostprijs voor de verbruiker/vervuiler niet stijgt. Dit dank zij wat technologie in de gemeentelijke belastingshuishoudingen. Ook het sluikstorten zou niet problematisch worden, wat ook belangrijk is.
Het nieuwe systeem, op basis van gedifferentieerde afvaltarieven – DIFTAR - lost evenwel niet alles op. Het afvalprobleem vermindert er niet vanzelf door. Om echt te slagen is een uitgekiend informatiebeleid over de praktische kant van de zaak geen overbodige luxe. Ook het feit dat de consument niet meer zal betalen, moet nog goed doorsijpelen. Zoniet, daar kan je donder op zeggen, zal DIFTAR op vernieuwingsangsten stoten en meer tegenstand dan winst opleveren.
Hoe zit het in het noorden van Aalst-Oudenaarde?
In het Land van Aalst werkt men al langer met DIFTAR, maar dan wel op de containerparken. Men meet er de aangevoerde hoeveelheid afval en daarop baseert men het prijskaartje voor de inwoner die het afval aanbiedt. Wie meer afval aanbrengt, moet dus meer betalen. Zo zal het ook zijn in de Vlaamse Ardennen bij de ophaling van het restafval: hoe meer je op straat zet, hoe meer je betaalt. Hoelang zal het nog duren alvorens ook daar de containerparken DIFTAR invoeren.
Alleen mag men één zaak en doelgroep niet vergeten: de grote gezinnen en de gezinnen die het financieel en sociaal moeilijker hebben. De sociale correcties inzake afval – toegegeven, geen eenvoudige zaak – zijn een belangrijke uitdaging die nog een antwoord moeten krijgen in de gemeentelijke beleidspraktijk. Inderdaad, de concrete prijszetting van het systeem blijft een gemeentelijke bevoegdheid. De Intercommunale organiseert het systeem, maar de prijs kan dus in elke gemeente anders bepaald worden. In het Land van Aalst streeft men naar een eenvormige tariefstructuur bij de afvalophalingen. Hopelijk wordt dat ook in de Vlaamse Ardennen nagevolgd, hopen velen.
De systemen die sociaal zwakkeren tegemoetkomen en die nu al hier en daar bestaan (meestal halvering forfaitaire huisvuilbelasting of een aantal gratis zakken) zullen binnenkort achterhaald zijn. Het gaat over e doelgroepen zoals: grote gezinnen (meer afval), gezinnen met kleine kinderen (luiers), financieel zwakkere gezinnen, mensen met medische problemen (incontinentie en dialyse). Gunstmaatregelen ten voordele van bepaalde bevolkingsgroepen worden best op één criterium teruggebracht: het inkomen, gerelateerd aan de gezinsgrootte. De verhouding ‘netto-belastbaar gezinsinkomen / aantal gezinsleden’ is een eenvoudig cijfertje dat ervoor kan zorgen dat kinderrijke en financieel zwakkere gezinnen minder belast worden, zonder dat ze vrijgesteld worden van bewust en duurzaam consumeren. Een aanvullende coëfficiënt voor zieken/bejaarden die veel gezondheidsafval produceren (incontinentie en dialyse) en voor gezinnen met kinderen onder de twee jaar, is daarbovenop aangewezen.
Het inkomensafhankelijk maken van de tarieven is niet helemaal een pleidooi in het ijle. Ook de Vlaamse Regering besliste dat de gemeenten binnenkort geen forfaitaire afval/milieuheffingen meer mogen hanteren. Ook de Vlaamse Overheid stuurt dus aan op inkomensgerelateerde retributies. Instanties zoals de VVSG (de vereniging van de gemeenten) en het HIVA (universitair onderzoek) staan niet afkerig tegenover dergelijk systeem.
Het is duidelijk dat ook kwetsbare doelgroepen inspanningen moeten leveren om minder afval te ‘consumeren’. Een ‘vergelijkende afvalfactuur’ kan daarvoor helpen. Zo kunnen de gezinnen zien hoeveel kg afval ze meegaven en hoeveel ze daarvoor betaalden. Daarnaast kan men met kleine grafieken ook de evolutie over de twee vorige jaren meegeven en kan men vergelijkende gemiddelde cijfers meegeven van gezinnen van dezelfde grootte. Met één oogopslag kan een huishouden dan op de afvalfactuur zien of men goed bezig is of niet.
Kortom, dump de sociale correcties niet tussen het restafval!
KVH |
Van de redactie
